Handhaving ruimtelijke ordening

Handhaving ruimtelijke ordening heeft als belangrijkste doel de goede ruimtelijke ordening te bewaren, de leefkwaliteit in het algemeen te verbeteren en misdrijven en inbreuken in de toekomst te vermijden. Er wordt gewerkt volgens de bepalingen van de Vlaamse Codex Ruimtelijke Ordening (VCRO). Handhaving vormt het sluitstuk na het vergunningenbeleid.

In ruime zin kan 'handhaven' ingevuld worden als "elke handeling die erop gericht is de naleving van rechtsregels te bevorderen of een overtreding te beëindigen". Wanneer deze ruime definitie van handhaving wordt gehanteerd, omvat zij ook de (preventieve) voorlichtingsactiviteiten van de overheid.

In tegenstelling tot deze ruime invulling van het begrip 'handhaven', wordt het begrip vaak in een engere zin gehanteerd. Handhaven is dan "het door toezicht en door de toepassing van bestuursrechtelijke, strafrechtelijke of burgerrechtelijke middelen bereiken dat de algemeen en individueeel geldende rechtregels en voorschriften worden nageleefd. Deze invulling van het begrip 'handhaving' beperkt zich met andere woorden tot het toezicht en het opleggen en ten uitvoer brengen van straffen en maatregelen.

In handhaving wordt vaak gesproken over een preventieve en curatieve peiler. De preventieve handhaving is gericht op het bewaren van de goede ruimtelijke ordening. Enerzijds door toezicht en (dreigende) misdrijven of inbreuken te vermijden, anderzijds door een vastgestelde overtreding te (doen) stoppen om verdere schade te voorkomen. Wanneer de preventieve handhavingsmaatregelen niet het gewenste effect behalen, kan het curatieve handhavingstraject worden opgestart. Binnen het curatieve handhavingsspoor zijn verschillende sanctiestelsels inzetbaar, die, naargelang het geval, een probleemverhelpend of bestraffend oogmerk kunnen hebben. Ze willen de gevolgen van een overtreding ongedaan maken of herhaling van een overtreding voorkomen. 

Op 22 juni 2020 is het nieuwe handhavingsbeleidsplan van start gegaan.

pdf bestandBeleidsplan handhaving ruimtelijke ordening en milieu.pdf (276 kB)